Recensie, De Piste, december 2004
Mannen met pneumatische hamers duwen tentankers de grond in. Heftrucks grommen over het circusterrein. De chapiteau gaat omhoog en het geluid van vallend en schuivend ijzerwerk weerklinkt. Dan is het circus in de stad. Dat alles is altijd een feest voor de zintuigen van iedere circusvriend. Die slaat beelden en geluiden op in zijn herinnering om er later nog eens van te genieten, voor als het circus in de nacht weer is verdwenen.
Fotograaf Harry Klunder en boekmaker Dirk Breës bedachten tijdens het drinken van een glas wijn op een Limburgs caféterras dat het wel écht leuk zou zijn om zulke circusbeelden en sferen vast te leggen in boek. Voor de gemiddelde circusvriend niet echt een revolutionair idee. Maar toch. De enthousiaste mannen gingen met hun wilde plannen naar de directeuren van circus Herman Renz, waar de vonk snel oversloeg. Zo kwam het, dat Aad Ouborg het eerste exemplaar van Het Circus is in de stad. Een portret van circus Herman Renz op feestelijke wijze ontving in circusvariété restaurant Casablanca in Amsterdam op 15 december.
Het boek dat we nu in handen hebben biedt de lezer en kijker een kijkje achter de schermen van circus Herman Renz. Over de mensen van circus Herman Renz en hun circus is al veel geschreven en veel circusvrienden hebben de tent, wagens, dieren en artiesten al op foto’s vastgelegd. Wat kan iemand daar nog aan toevoegen? Veel. Het Circus is in de stad is een sier voor de circusboekenkast.
Het is een volwassen circusboek dat er grafisch goed verzorgd uitziet. De 180 foto’s van Harry Klunder geven de ziel van het circus weer in luchtige, rauwe en zachte beelden. De backstage foto’s zijn zwart/wit afgedrukt, de overigen in kleur. Jaap Hengeveld interviewde niet alleen de vijf directeuren, maar ook Niek Oonk en Rogier Schol. En Pierre Aldeguer, die al bijna vijfentwintig jaar met het Nederlandse circus Renz door ons land reist. Ook Michel Jarz en circusvriend Dick Prins komen aan het woord. Zij vertellen luchtig en openhartig over hun voor buitenstaanders misschien zware circusleven, dat zich voor een groot deel bij circus Herman Renz afspeelt Michel Jarz vertelt over het drama van zijn vader die als trapezewerker ongelukkig in het vangnet terecht kwam en na enige dagen stierf. Hij verhaalt over zijn worsteling om toch weer in het circus te kunnen werken en de kick die hij krijgt als artiest in de piste. Het leven van Anneke Olivier laat zich lezen als een roman. Geluk en ongeluk liggen in haar levensverhaal dicht bij elkaar. Wat de Franse studentenopstand van 1968 met paardenverzorger Pierre heeft te maken en wat het dilemma van Brenda is, moet u vooral zelf lezen.
De makers geven de lezer het gevoel ‘er even bij te horen’. Dat is de kracht van dit boek.
Arthur Hofmeester